Bewaar deze instructie in een nieuwe afspeellijst of selecteer een bestaande.

Afspeellijsten zijn ook zichtbaar voor andere gebruikers

Bestaande afspeellijsten

WeetHetSnel gebruiker Weethetsnel

Weethetsnel
Heeft 725 instructies gemaakt

14 originele tips voor energiebesparing tijdens het koken

14 originele tips voor energiebesparing tijdens het koken
Omschrijving

Tijdens het koken kan er ongemerkt veel gas of elektriciteit verloren gaan. Door slim hiermee om te gaan, voorkom je dat je onnodig energie verspilt. In deze instructie worden tips gegeven op basis waarvan je het verbruik van gas en elektriciteit tijdens het koken kunt verminderen. Met wat simpele oplossingen en een bewuster gebruik van je apparaten, zorg je op die manier voor het besparen van energie bij het klaarmaken van je eten. Zo bespaar je op je energierekening en ben je met gasbesparing en energiebesparing goed bezig voor het milieu.

Handleiding
Benodigdheden

1. Eieren koken

Wil je eieren koken? Dan kun je water, energie en gas besparen door rekening te houden met het volgende:
  • Pak een pan die zo klein mogelijk is. Je hoeft dan minder water op te warmen.
  • Doe de deksel op de pan wanneer je het water aan de kook brengt. Het water is zo eerder op temperatuur.
  • Kook zoveel mogelijk eieren tegelijkertijd. Eet je morgenochtend weer een ei of neem je graag een eitje mee naar werk? Kook deze dan alvast mee, zodat je de eieren voor twee dagen in één keer kookt.
  • Gebruik een eierkoker bij het bereiden van veel eieren tegelijkertijd. De eierkoker is elektrisch. Per ei kom je gemiddeld uit op een lager verbruik van energie dan bij het traditioneel koken van de eieren.
Gebruik ook het juiste formaat pan voor het koken van bijvoorbeeld pasta of rijst.

2. Gasbesparing door het gebruik van de juiste gaspit

Klein pannetje? Zet deze dan ook op een klein pitje. Een klein pannetje op een grote pit zorgt voor onnodig verbruik van gas of energie. Daarnaast gaat bij het gebruik van een klein pannetje op een grote pit het gas nog wel eens verloren, doordat het simpelweg langs de zijkant van de pan wegvloeit.

3. Wassen van groenten en fruit

  • Gebruik je de warme kraan voor het wassen van groenten? Bekijk of dit altijd nodig is. Wil je het vuil eraf spoelen, dan kun je dit prima doen met koud water. Je kunt het product daarna altijd nog nawassen met warm water om pesticiden eraf te spoelen. Voor het verwijderen van restanten van bestrijdingsmiddelen op je eten is warm water namelijk effectiever.
  • Snijd groenten als prei en andijvie eerst in stukken voordat je ze wast. Het zand komt dan makkelijker los waardoor het wassen sneller gaat en je minder (warm) water hoeft te gebruiken.
  • Heb je aardappels of bijvoorbeeld knollen met veel zand of ander vuil erop? Was ze dan met een groenteborstel in een teiltje met water.
  • Geef je toch de voorkeur aan wassen onder een stromende kraan? Overweeg dan om een waterbesparende kraankop op de kraan te monteren of zet er een zogenaamde ecosaver doorstroombegrenzer in. Dat scheelt een hoop in water- en gasverbruik.
Wist je dat je tot zo’n 13 liter water per minuut verbruikt bij het laten stromen van water voor bijvoorbeeld het bereiden van voedsel?

4. Koken en stomen van groenten

  • Let op het waterniveau bij het koken en stomen van groenten. Bij een stoompan is een flinke bodem water (in plaats van een hoge laag) vaak al voldoende omdat er ook vocht vrijkomt uit de groenten. Daarnaast circuleert de stoom in de pan waardoor het water nauwelijks verdampt. Door minder water in de pan te doen, bespaar je op gas tijdens het opwarmen van het water. Kook je groenten op de traditionele manier, in een pan met water? Ook dan kun je letten op het waterniveau.
  • Zet het gas lager naar een middelhoog of laag vuur tijdens het koken. Hoog vuur is helemaal niet nodig als het water eenmaal aan de kook is gebracht. Dit geldt natuurlijk ook voor de warmtebron van je inductiekookplaat.
  • Je kunt experimenteren met het eerder uitzetten van de warmtebron. Als het water eenmaal zijn kooktemperatuur heeft bereikt dan kunnen groenten gewoon verder garen zonder dat je het water aan de kook hoeft te houden. Voor groenten als bloemkool of sperziebonen is dit zeker het proberen waard.
  • Snijd aardappelen, pompoen en andere grote of harde groentesoorten in kleine stukken. Ze zijn dan een stuk sneller gaar. Dat scheelt je dus in kooktijd en gas- of energieverbruik.
Bereid je eten met diepvriesproducten? Laat bevroren producten altijd eerst ontdooien voordat je ze verder bereidt.

5. Deksel op de pan

Een eenvoudige manier van gasbesparing tijdens het koken? Doe een deksel op de pan. Helemaal als je water moet opwarmen, gaat dit vele malen sneller wanneer je dit met deksel doet. Dat levert je uiteindelijk een flinke besparing op in je gas of energie en scheelt je ook nog eens bereidingstijd.

6. Efficiënt 2-in-1 koken

Efficiënt en slim koken voor energie- en gasbesparing, kun je bijvoorbeeld als volgt doen:
  • Gebruik een stoompan voor het bereiden van eten en 'bouw een torentje'. Je kunt de groenten dan bijvoorbeeld bovenop aardappelen koken en op die manier energie en gas besparen doordat je maar één gaspit of andere warmtebron nodig hebt.
  • Een alternatief torentje kun je ook bouwen door bovenop de pan een ei te bakken. Het kookwater is dusdanig heet dat dit prima gaat. Gebruik de koekenpan al direct als deksel wanneer je het water aan de kook brengt, zodat deze zo warm mogelijk wordt.
  • Vlees of een (vega)burger waarvan je meerdere porties hebt die je de komende dagen eet? Bak de burgers of het vlees dan gelijk allemaal, zodat je het tweede portie de volgende dag of dagen alleen nog even kort hoeft op te warmen. Het gas of de elektriciteit die je voor één burger gebruikt, kun je op die manier efficiënt inzetten door ook de tweede alvast mee te bakken.
  • Maak eens vaker een simpele eenpansmaaltijd waarbij je alle ingrediënten in dezelfde pan bereidt. Je hoeft dan slechts één warmtebron te gebruiken tijdens het koken.
Denk ook bij (vega)burgers of vlees aan het ontdooien ervan, voordat je ze in de pan gooit.
Ook borden kun je voorverwarmen door ze als deksel bovenop de pan te zetten waarin je het eten kookt.

7. Efficiënt gebruik van de oven

Ook door het bewust gebruik van de oven kun je besparen op je energierekening:
  • Maak in de oven verschillende gerechten tegelijkertijd klaar.
  • Zet de oven uit als het gerecht bijna klaar is en laat het in de oven verder nagaren.
  • Laat de oven niet langer voorverwarmen dan nodig is of sla het voorverwarmen over.
  • Heb je een oven met ecostand? Maak hier dan ook gebruik van voor het energiezuinig bereiden van je ovenmaaltijden.
  • Heb je een grote oven maar gebruik je deze alleen voor kleine gerechten? Overweeg dan eens om een mini oventje ernaast te gebruiken, dat scheelt je een hoop energie.
  • Heb je een broodrooster met broodjeswarmer er bovenop? Bak daar dan je stokbrood op in plaats van in de oven. Draai het stokbrood wel regelmatig, zodat het rondom goed gebakken wordt.
Zet de deur van de oven na het gebruik open. Dat zorgt weer voor wat extra warmte in de keuken.

8. Grootmoeders alternatieven

Waarschijnlijk ben je geneigd om automatisch een elektrisch apparaat te pakken voor het vermalen en hakken van ingrediënten of bijvoorbeeld het kloppen van slagroom. Kijk eens naar grootmoeders alternatieven. Deze zijn een stuk zuiniger en het gebruik van ouderwetse apparaten hoeft niet altijd moeilijker of inspannend te zijn. Zo kun je:
  • Een roerzeef gebruiken als alternatief voor de blender;
  • Slagroom kloppen met een ouderwetse maar effectieve handmixer of (de wat meer inspanning vereisende) garde in plaats van met de elektrische variant. Kijk bijvoorbeeld eens bij de kringloopwinkel, daar kom je handmixers nog wel tegen. Maar ook Bol.com heeft een alternatief (zie de link op de benodigdhedenlijst);
  • Het is wat meer werk, maar pers sinaasappels gewoon eens met de hand. Of gebruik een citruspers met hefboom;
  • Gebruik een rasp, vijzel of stamper in plaats van de hakmolen als je wortelen, kaas of andere harde voedingswaren zoals noten fijner wilt malen. Of schaf een hakmolen zonder elektriciteit aan - eentje voor handmatig gebruik;
  • Kneed deeg waar mogelijk met de hand. Het gebruik van een mixer met deeghaken is helemaal niet altijd nodig, met de hand kom je vaak een heel eind.
Slagroom schijn je ook te kunnen kloppen in een shakebeker (een beker waarin je proteïne shakes maakt) met een knikker erin. Is het geluid van de knikker bijna niet meer hoorbaar? Dan is de slagroom klaar. Het is minstens een leuk experiment én een mini-workout waard!

9. Eerder uitzetten van het gas of de inductie

Bij het koken of stomen van groenten werd het al als tip gegeven: zet het gas of de inductie eens iets eerder uit. Dit gaat echter ook op voor bereiding van ander eten. Kook je eieren, havermoutpap of etenswaren als pasta of rijst waarbij je water gebruikt? Het water blijft goed op temperatuur als het eenmaal aan de kook is gebracht. Eerder uitzetten van het gas of de inductie, bijvoorbeeld een paar minuten voordat je eten helemaal gaar is, levert je dus weer een stuk energie- of gasbesparing op. Het eten gaart dan gewoon nog verder door zonder dat er nog energie wordt verbruikt. Bekijk per gerecht wat hierin haalbaar is. Op het koken van eieren of havermoutpap kun je misschien twee minuten kooktijd besparen, het koken van groenten of rijst bespaart wellicht zelfs vijf of zeven minuten.

10. Koken met een hooikist, Wonderbag of een Ecostoof

  • De Wonderbag en de Ecostoof zijn niet-elektrische slowcookers. Het zijn een soort geïsoleerde ‘nestjes van stof’ om je pan in te zetten. Je kunt deze producten gebruiken om eten in te laten garen nadat je het aan de kook hebt gebracht; er is dan geen verhitting meer voor nodig. In een Wonderbag blijft je eten bijvoorbeeld tot 8 uur doorgaren, terwijl je dus geen energie meer verbruikt. Je kunt er tot 70% kooktijd en tot ongeveer 30% gas of elektriciteit mee besparen.
  • Een hooikist is de ouderwetse variant op deze producten. Hooikisten (een houten kist gevuld met hooi en waarin een uitsparing zit voor het plaatsen van pannen) werden vroeger gebruikt om het eten in te laten garen. Het hooi in de hooikist zorgt door zijn isolerende werking dat het eten in de kist verder gaart.
Buiten energie- en gasbesparing, scheelt het koken met één van deze producten ook in werk en bereidingstijd. Het eten gaart vanzelf en jij hebt er geen omkijken meer naar. Alles over de werking van een Ecostoof, vind je in dit artikel op hun site.

11. Koken met een slowcooker, multicooker of snelkookpan

Zowel de slowcooker, multicooker als de snelkookpan zijn energiezuinige apparaten om je eten in te bereiden. Afhankelijk van het apparaat wordt het eten hiermee juist snel en efficiënt (bijvoorbeeld door hogedruk), of langzaam en energiezuinig bereid.

12. Timing en opwarmen van eten

Door de juiste timing aan te houden bij het koken en slim om te gaan met het opwarmen en warmhouden van eten, kun je op de volgende manieren zorgen voor gasbesparing:
  • Let tijdens het koken op wanneer je wat bereidt. Heb je vlees dat langer moet garen of kosten de aardappelen juist meer tijd dan de vegaburger? Stem de bereidingstijden dan goed op elkaar af, zodat je zo min mogelijk tijd nodig hebt om eten dat al gaar is warm te houden.
  • Is je eten gaar? Zet het vuur dan ook direct uit. Het per ongeluk nog tien minuten langer op het vuur laten staan, is natuurlijk zonde van de energie.
  • Is het eten klaar maar moet je nog een tijdje wachten voordat je het kunt opdienen? Weeg dan af of je het warm wilt houden in de tussentijd of dat je het gas en de inductie uitzet en het eten later opnieuw kort verwarmt.
  • Bereid jij eten zonder reden vaak al geruime tijd van tevoren? Kijk dan of het zinvol is om je routine om te gooien zodat opnieuw opwarmen niet meer nodig is.

13. Blijf bij de (kook)les

  • Klaar met koken? Vergeet dan niet om de afzuiger uit te zetten. Het gebruik van een afzuiger is goed voor je gezondheid maar verbruikt wel energie.
  • Blijf tijdens het koken in de keuken en ga geen andere dingen doen. Dit voorkomt dat je vergeet waarmee je bezig was en/of het eten te lang op laat staan waardoor je onnodig gas of elektriciteit verspilt.

14. Kook voor meerdere dagen

Kook een groter portie eten waarvan je meerdere dagen kunt eten. De bereidingstijd van het tweede of derde portie is dan korter, doordat je het eten alleen nog hoeft op te warmen.
Kijk ook hoe je het eten opwarmt dat je al hebt voorbereid. Weeg af of je hiervoor de kookplaat, oven of magnetron gebruikt.
Pak één of twee tips uit de lijst hierboven en probeer er aankomende week eens op te letten. Zo maak je een eerste stap in het verminderen van energie- en gasverbruik in de keuken, zonder dat je direct al je routines hoeft om te gooien. Of spreek met je gezin af dat iedereen 1 tip kiest om op te letten. Samen kom je dan een heel eind en houd je elkaar op een leuke manier scherp.
Tips of opmerkingen? Plaats deze hier!