Weethetsnel
Heeft 936 instructies gemaakt
Deze elementen neem je mee in goed huisdesign
Goed huisdesign valt vaak op zonder dat je direct kunt aanwijzen waarom. Het voelt logisch, rustig en prettig. Dat effect ontstaat door samenhangende keuzes die verder gaan dan stijl. Al vroeg in het ontwerpproces spelen vaste onderdelen een rol, zoals licht, indeling en materiaalgebruik. In dit artikel lees je waarmee je rekening wilt houden, wanneer je aan de slag gaat met het ontwerpen van je woning.
Weethetsnel.nl kan een kleine vergoeding verdienen middels zogenaamde affiliate links in dit artikel.
Handleiding
1. Een logische verhouding tussen ruimtes
Een huis dat goed is ontworpen, voelt in balans. Er is geen ruimte die aanvoelt als restgebied. Je merkt dat de beweging door het huis natuurlijk aanvoelt, doordat de ruimtes op elkaar aansluiten en een duidelijke functie hebben. Waarop moet je letten bij je ontwerp?Belangrijk is dat de formaten van de ruimtes kloppen. Veel woningen hebben te kleine woonkamers (onder de 25 m²) terwijl opslagruimtes bijvoorbeeld onnodig groot zijn. Of de woning beschikt over een grote hal (van 12 m²) die alleen als doorgang dient. Dat is zonde. Let daarom erop dat hoofdvertrekken, zoals de woonkamer en de keuken, minimaal 60% van het totale woonoppervlak in beslag nemen. Zorg ervoor dat een slaapkamer groter is dan 10 m², zodat je een bed en kast ruimtelijk erin kunt opstellen. Een ruimte voelt goed als je minstens 1,2 meter loopruimte rond meubels houdt.
Zijn er hoeken waar je nooit komt? Of moet je op een lastige manier door het huis bewegen om naar een ruimte te komen? Bekijk dan of je ontwerp echt klopt.
2. Daglicht dat het huis stuurt
Daglicht bepaalt voor een groot deel hoe een woning wordt ervaren. Goed huisdesign benut licht op een doordachte manier. Ramen zitten op plekken waar ze iets toevoegen en zorgen ervoor dat ze het huis een open karakter geven.Let erop dat bij de plaatsing van ramen rekening wordt gehouden met lichtinval gedurende de dag. Voorkom te kleine glasoppervlakken die kamers donker maken. Streef naar minimaal 20% glasoppervlak per gevel.
Wanneer je in de woonkamer ramen aan twee zijden plaatst, ontstaat er kruislicht. Hierdoor voorkom je donkere hoeken in de ruimte. Plaats je in de keuken een raam boven het aanrecht? Dan voorkom je dat je in je eigen schaduw werkt.
Op een website zoals ALKU kozijnen en deuren vind je inspiratie voor mogelijkheden om ruimtes in je huis van goed daglicht te voorzien.
Download een zonnestand-app, zoals Sun Seeker of Sun Surveyor, waarmee je de tijden van zonsopgang en zonsondergang (het zonnepad) kunt volgen. Bekijk je ontwerp op verschillende momenten van de dag.
3. Materialen die rust brengen
Materialen dragen bij aan de sfeer en het gebruiksgemak van een woning. Binnen een goed huisdesign vullen materialen elkaar aan. Te veel verschillende materialen door elkaar creëert onrust; herhaling en samenhang van materialen geeft juist rust. De volgende richtlijnen kunnen je helpen:- Beperk je tot maximaal 3 hoofdmaterialen per verdieping (bijv. hout, tegels of vinyl voor de vloer; witte wanden in combinatie met stalen kozijnen, etc.)
- Gebruik de zogenaamde 60-30-10 regel: 60% hoofdmateriaal (bijv. eiken vloer), 30% secundair (bijv. witte wanden), 10% accent (bijv. stalen kozijnen)
- Kies materialen die qua hardheid bij elkaar passen (hard bij hard: beton met staal en glas)
- En niet onbelangrijk: gebruik voor de akoestiek zachte materialen die dempen. Het advies is minimaal 30% zachte materialen (hout, textiel, kurk) per ruimte.
4. Overgangen die vanzelfsprekend voelen
Een goed ontworpen huis heeft duidelijke maar zachte overgangen. Binnen en buiten lopen in elkaar over, net als de verschillende woonzones. Denk daarom aan het volgende:- Creëer een bufferzone van 1-2 meter tussen binnen en buiten (bij een overdekt terras, veranda of bijvoorbeeld serre). Voorkom dat de overgang tussen binnen en buiten te hard wordt door bijvoorbeeld een directe deur naar het terras, zonder tussenruimte.
- Gebruik hetzelfde vloermateriaal aan beide zijden van een overgang - houd hiervoor minstens 50 centimeter aan.
- Visuele rust ontstaat wanneer de hoogteverschillen gelijk en niet te abrupt zijn. Houd drempelhoogtes onder de 2 centimeter voor eventuele rolstoeltoegankelijkheid.
- Heb je een trede of afstap in je ontwerp opgenomen? Dan is de richtlijn voor vloerniveaus om deze met maximaal 15 centimeter te laten verschillen.
Is er een overdekt terras? Wanneer je hetzelfde plafond aanhoudt als binnen, voelt het als een verlengde woonruimte.
5. Akoestiek als onderdeel van comfort
Goed huisdesign houdt rekening met akoestiek. We gaven dit eerder al aan bij het creëren van rust in je woning: materialen, maar ook indeling en afstand tussen ruimtes zorgen ervoor dat geluid wordt gedempt. Om galmende ruimtes of geluidsoverlast tussen verdiepingen te voorkomen, kun je de volgende richtlijnen aanhouden:- Plaats voldoende absorberende materialen in een ruimte. Houd minimaal 30% van het wandoppervlak aan en vul dit met bijvoorbeeld gordijnen, houten panelen of een boekenkast.
- Gebruik voor vloeren tussen verdiepingen minimaal RC 55dB geluidsisolatie (standaard is RC 52dB - maar dit is te weinig).
- Zorg ervoor dat je een badkamer en toilet NIET direct boven een slaapkamer plaatst. Overweeg ook om leidingschachten dubbel te bekleden of te isoleren met steenwol.
De zogenaamde galmtijd per ruimte wil je onder de 0,6 seconde houden. Test dit door in je handen te klappen: de echo mag niet langer dan 1 tel nazinderen.
Download een gratis dB-meter app. Muziek op normale sterkte (75dB) mag in de aangrenzende slaapkamer niet harder zijn dan 45dB.
6. Ontwerp dat meebeweegt met het leven
Houd bij je ontwerp rekening met toekomstige wijzigingen. Zo zorg je ervoor dat je huis mee kan veranderen. Flexibele ruimtes, slimme opberging en aanpasbare indelingen zorgen ervoor dat je ook naar de toekomst toe plezier houdt van je woning. Een goed ontwerp ondersteunt dagelijkse routines zonder ze vast te zetten.Tips voor een flexibel ontwerp:
- Maak minimaal 1 ruimte flexibel: bijv. 12 m² met een eigen toegang en wastafelvoorziening. Deze ruimte kan fungeren als werkruimte, logeerkamer of bijvoorbeeld praktijkruimte. In een later stadium is de ruimte ideaal als zelfstandige ruimte voor bijvoorbeeld oudere kinderen of als mantelzorgwoning.
- Leg leidingen centraal in de woning aan. Door water-, afvoer- en elektravoorzieningen in de kern van het huis aan te brengen, kun je naar de toekomst toe eenvoudiger aanpassingen doorvoeren.
- Kies waar mogelijk voor lichte scheidingswanden - zoals gipsplaat op staalframe in plaats van beton. Voor niet-dragende wanden die niet geluidswerend hoeven te zijn, zorg je er op die manier voor dat de woning makkelijk aanpasbaar blijft.
Plaats altijd extra wandcontactdozen in een ruimte; het dubbele aantal van wat je nodig hebt is een goede richtlijn.
Teken 2-3 scenario's van je plattegrond: nu, over 10 jaar, over 25 jaar. Kun je met kleine aanpassingen aan alle scenario's voldoen?
7. Checklist voor samenhang
Wat goed huisdesign herkenbaar maakt, is de samenhang tussen alle hierboven genoemde elementen. Oftewel: een geheel waarin alles klopt. Onderstaande checklist kan je hierbij helpen. Bij een goed ontwerp zie je dat:- De verhoudingen kloppen én het daglicht die verhoudingen accentueert.
- De materialen rust brengen én het geluid dempen.
- De overgangen logisch aanvoelen - én de ruimte flexibel maken in gebruik.
- Het ontwerp tijdloos is en zich desgewenst aanpast.
- Kan ik dit ontwerp uitleggen in 3 zinnen zonder plattegrond? (verhoudingen kloppen)
- Is er een ruimte die de hele dag donker of grauw blijft? (daglicht)
- Kan ik in één oogopslag zien welke stijl ik nastreef? (materialen)
- Voel ik drempels of treden die verrassend overkomen? (overgangen)
- Zijn er ruimtes die galmen of waar ik mijn stem moet verheffen om gehoord te worden? (akoestiek)
- Kan dit huis over 20 jaar nog steeds voldoen? (flexibiliteit)
8. Tot slot: praktische keuze van materialen
Let niet alleen op de grove opzet van je ontwerp. Heb je de basis staan, doe dan onderzoek naar de manier waarop je details wilt invullen. Houd bij het tot uitvoering brengen van je ontwerp rekening met praktische en duurzame keuzes - plus natuurlijk je budget. Wil je een kunststof schuifpui inclusief montage, kies je voor een glazen schuifwand die je zelf kunt plaatsen? Weeg ook dit soort zaken goed tegen elkaar af.Maak voor definitieve keuzes een Excel-sheet met alle materiaalopties, inclusief kosten, eigenschappen en levertijden. Dit helpt je om een weloverwogen beslissing te nemen die past bij je budget én je woonwensen.
